Historie

Knipsel

Bij akte verleden voor notaris J.W.ten Doesschate werd op 20 december 1920 opgericht
“De Schaepmanstichting voor Roomsch-Katholiek Bijzonder Onderwijs, gevestigd te Hengelo”.
Ten  overstaan van die notaris verschenen hierbij de pastoors van de r.k. parochies van de H. Lambertus en de H. Ludgerus te Hengelo en de vier overige leden van de kerkbesturen van deze parochies .
De comparanten verklaarden daarbij een bedrag van f 300,00 af te zonderen om daarmee bovengenoemde stichting in het leven te roepen.

In de stichtingsakte werd als doelstelling vermeld de bevordering van:
a. het roomsch-katholiek bijzonder onderwijs in de ruimste zin van het woord, behalve  het gewoon lager onderwijs, bedoeld in art.3 van de Lager-Onderwijswet 1920;
b. de voortgezette roomsch-katholieke opvoeding der schoolvrije jeugd waartoe onder meer behoorden het zogenaamde vervolgonderwijs en het patronaatswerk, een en ander ten behoeve van de bestaande- en eventueel nieuw op te richten parochies in Hengelo.

Inmiddels werd – op grond van de in 1920 tot stand gekomen Wet op het Lager Onderwijs, wat volledige gelijkstelling betekende van openbaar– en bijzonder lager onderwijs – aan de gemeente Hengelo verzocht om medewerking te willen verlenen voor het stichten van een school  voor Uitgebeid Lager Onderwijs (U.L.O.) van 8 lokalen aan de Paul Krugerstraat.
De officiële opening van deze Dr. Schaepman-U.L.O.  vond plaats  op 16 december 1921.
Zo was de eerste interparochiële school in Hengelo voor een bedrag van f 120.000,- exclusief grondkosten, tot stand gekomen.

Naast de reeds genoemde Dr.Schaepman-U.L.O. werd veel later nog een tweede interparochiële school gesticht en wel de Dr. Ariënsschool, een school voor Buitengewoon Lager Onderwijs (B.L.O.), bedoeld voor zwakbegaafde kinderen.
Deze school werd op 1 november 1952 geopend en ondergebracht in een oud schoolgebouw aan de Oldenzaalsestraat.
In  oktober 1971 kon hiervoor een nieuw schoolgebouw, gelegen aan de Schützstraat in Hengelo in gebruik worden genomen, één van de huidige locaties van SG Beyaert.
Per 1 januari 1959 werd aan deze school een afzonderlijke afdeling gevormd voor zwakzinnige leerlingen.
Op 1 januari 1964 werd deze afdeling in een zelfstandige school omgezet onder de naam Bernadetteschool.
Per 1 januari 1978 werd deze school samengevoegd met de openbare Beatrixschool onder de naam “’t Iemenschoer”.

Uit hetgeen staat vermeld onder punt a van de stichtingsakte uit 1920 valt af te leiden, dat de stichting en exploitatie van scholen voor Gewoon Lager Onderwijs (G.L.O.) aan de parochiële kerkbesturen bleef voorbehouden.
Het is zonder twijfel een bewuste keus geweest om aan het instituut, waarmee werd beoogd een bestuur te vormen voor op te richten interparochiële scholen in Hengelo de naam te verbinden van een bekende persoonlijkheid uit Twente, wat  Dr. Schaepman, een burgemeesterszoon uit Tubbergen, zonder twijfel is geweest.
Dr. Schaepman was een strijder voor sociale hervorming en voor de emancipatie van het katholieke volksdeel in Nederland en in het bijzonder een voorvechter voor het katholiek onderwijs.
Hij had als priester zeer grote belangstelling voor de politiek en was in 1880 lid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, wat in die tijd zeker een bijzonderheid was. Hij heeft zich zeer beijverd voor de totstandkoming van de Roomsch-Katholieke Staatspartij, die na de 2e wereldoorlog K.V.P. werd en nu is opgegaan in het C.D.A..
Bij akte verleden voor notaris D.te Winkel werd op 9 mei 1957 de oorspronkelijke stichtingsakte veranderd.
Voor het eerst na 37 jaar kwam daarmee een statutenwijziging tot stand.
Bij deze wijziging werd bepaald, dat de ”Dr.Schaepmanstichting voor Roomsch Katholiek Bijzonder Onderwijs ” zich, na verkregen goedkeuring van alle kerkbesturen, ook zou mogen begeven op het gebied van het Gewoon Lager Onderwijs.(G.L.O.).
Daarmee konden de kerkbesturen hun bevoegdheden delegeren aan de stichting.

Het bestuur van de stichting werd bij deze statutenwijziging ook aangepast.
In de oorspronkelijke stichtingsakte van 1920 was bepaald, dat het bestuur zou worden gevormd door een college van regenten ten getale van drie maal zoveel personen als het aantal parochies in Hengelo was of zou kunnen worden.
Bij de aanpassing van de statuten in 1957 zou het bestuur voortaan bestaan uit evenveel regenten als er R.K. parochies in Hengelo waren.
Het aantal parochies in 1957 bedroeg 4.
Tevens werd bepaald, dat één van de pastoors zou fungeren als voorzitter-regent.
De overige kerkbesturen mochten ieder een regent aanwijzen, die niet per definitie lid van het kerkbestuur behoefde te zijn.

Dat maakte de weg vrij om regenten op grond van een bepaalde deskundigheid aan te trekken en niet op grond van het lidmaatschap van een kerkbestuur.
Met deze verandering werd derhalve de eerste stap gezet naar de situatie waarbij kerkbesturen terugtraden bij het besturen en beheren van scholen voor Gewoon Lager Onderwijs (G.L.O.).
De toenmalige ULO-school voor meisjes, de H. Hartschool, destijds staande onder het bestuur van de Lambertusparochie, werd aan de Dr. Schaepmanstichting overgedragen en betrok in  1960 haar nieuwe onderkomen aan de M.A. de Ruyterstraat onder de naam Fatimaschool (U.L.O.)
Vervolgens werd per 1 september 1960 de Pastoor van Rossum-ULO-school, later Mavo ’t Lansink geheten, opgericht.
Wat het buitengewoon onderwijs betreft werd op 1 januari 1972 de Elsbeekschool opgericht, een school voor kinderen met leer- en opvoedingsmoeilijkheden (L.O.M.).
Na de statutenwijziging van 9 mei 1957 kon de Dr. Schaepmanstichting in de uitoefening van het bestuur tot verdere ontplooiing komen.

In een rondschrijven van 30 juli 1957 van het nieuwe bestuur aan de kerkbesturen in Hengelo, werd er voor gepleit, dat er in Hengelo ernstig behoefte bestond  aan een adviserende instantie voor de kerkbesturen met betrekking tot het bestuur en de exploitatie van het Gewoon Lager Onderwijs (G.L.O.) en het Uitgebreid Lager Onderwijs (U.L.O.).
Het bestuur van de Dr. Schaepmanstichting stelde zich op het standpunt het aangewezen orgaan te zijn om deze adviserende taak ten aanzien van kerkbesturen op zich te nemen, toen in feite de kerkbesturen nog altijd als schoolbesturen functioneerden.
Voor het vervullen van deze taak werd een centraal administratiekantoor nodig geacht voor alle katholieke lagere scholen, waar een deskundige administrateur in een volledige betrekking werkzaam zou zijn, geassisteerd door voldoende en geschoold personeel.
Hierdoor zou er ook een beter en gemakkelijker contact met de rijks- en gemeentelijke overheid ontstaan.
Vanuit deze visie kon op 1 januari 1958 de “Centrale Administratie R.K.Scholen Hengelo” van start gaan.
Behalve de interparochiële scholen werden aanvankelijk de scholen die bij de St. Lambertusparochie en de parochie van O.L. Vrouw behoorden  bij de Centrale Administratie ondergebracht en na verloop van tijd sloten zich successievelijk alle parochiële scholen van de stad, zowel de scholen voor gewoon lager onderwijs als de kleuterscholen, aan.

Dit aantal scholen werd in de jaren 1958-1968 uitgebreid, doordat het aantal parochies in Hengelo toenam met de daarbij behorende scholen.
Zo werden in deze jaren de Pius-X-parochie, de Rafael-parochie, de St. Willibrord-parochie en de Paus Joannes-parochie gesticht.
In 1956 kwam er een wet tot stand, waarin voor het eerst de volledige subsidiëring van rijkswege van het kleuteronderwijs werd geregeld. Tot dat jaar werd het kleuteronderwijs op beperkte schaal door de gemeente gesubsidieerd.
Onder werking van deze nieuwe wet werden verschillende nieuwe kleuterscholen gesticht.
In 1965 volgde er een statutenwijziging waarbij in artikel 1 de naam van de stichting werd veranderd van “Schaepmanstichting voor Roomsch-Katholiek Bijzonder Onderwijs” in kortweg “Dr. Schaepmanstichting”.
Voorts werd in deze statuten bepaald, dat het bestuur uit zoveel leden zou bestaan als er parochies waren op het grondgebied van de gemeente Hengelo.
Elk kerkbestuur kreeg het recht al dan niet uit zijn midden een lid in het bestuur te benoemen.
In artikel 20 van de in 1965 vastgestelde statuten werd onder meer ook bepaald, dat het bestuur van de stichting zich voor de uitoefening van zijn taak zou doen bijstaan door een bureau, dat de naam droeg:
“Centrale Administratie R.K. Scholen Hengelo (O)”
Aan het hoofd van dit bureau stond een directeur, met de leiding van het bureau belast.

In 1974 vond er wederom een statutenwijziging plaats, nodig in verband met de invoering van de wet op het Voortgezet Onderwijs, de z.g. “Mammoetwet”.
De voormalige ULO werd MAVO en de stichting van scholen voor beroepsonderwijs werd mogelijk gemaakt.
Zo werd het bij de St. Lambertusparochiescholen bestaande 7e en 8e leerjaar samengevoegd en omgezet tot een zelfstandige V.G.L.O.-school, een school voor Voortgezet Gewoon Lager Onderwijs.
Dat was de St-Jorisschool, later opgegaan in scholengemeenschap “’t Tichelwerk”, dat zowel het Lager Algemeen Voortgezet Onderwijs (LAVO)  als het Lager Huishoud- en Nijverheids Onderwijs (LHNO) omvatte.
De verandering in 1974 is tevens gebruikt om te voldoen aan de wens tot meer democratisering en liep in feite vooruit op de per 1 februari 1982 in werking getreden Wet Medezeggenschap Onderwijs.
De bestuursvorm werd nogal ingrijpend herzien en er werden een aantal bestuurscommissies ingesteld, alsmede een hoofdencommissie.

Op hoofdlijnen zag de samenstelling er als volgt uit:

Het Algemeen Bestuur.
Dit bestuur bestond  uit 13 leden.
Vijf werden benoemd door het bestuur zelf, vijf door de centrale ouderraad van de katholieke scholen en 3 leden door de gezamenlijke kerkbesturen van de parochies in Hengelo.

Het Dagelijks Bestuur.
Deze werden door en uit het Algemeen Bestuur gekozen en bestond uit 5 leden.

De Bestuurscommissies
Voor ieder soort van onderwijs werd een commissie in het leven geroepen.
In deze commissies waren zowel het bestuur, de ouders als de leerkrachten
vertegenwoordigd.

  • Een commissie kleuteronderwijs
  • Een commissie basisonderwijs
  • Een commissie buitengewoon onderwijs
  • Een commissie algemeen voortgezet onderwijs
    De taak van deze commissies  was het adviseren van het bestuur betreffende de te nemen besluiten.
  • De hoofdencommissie
    Deze commissie trad op als vertegenwoordiger van de hoofden en leerkrachten van het kleuter-, basis- en buitengewoon onderwijs, wanneer met betrekking tot bepaalde onderwerpen overleg tussen het onderwijzend personeel en het bestuur nodig was.

Bij de voorbereiding en de uitvoering van bestuursbesluiten en de uitoefening van haar taak werd de “Dr. Schaepmanstichting” bijgestaan door haar  eigen bureau,dat de naam droeg: ”Centrale Administratie R.K. Scholen Hengelo”
Adviseur  van de commissies was de directeur van de Centrale Administratie of diens plaatsvervanger.

Per 1 mei 2004 vond er wederom een statutenwijziging plaats.
Op hoofdlijnen ziet die er als volgt uit:

  • Het Bestuur.
    Bestuurt op afstand en heeft haar taken gedelegeerd aan het Bovenschools Management Team (BMT) en het BMT daartoe gemandateerd.
    Het bestuur bestaat uit minimaal 4 personen.
    Behalve een voorzitter wordt er naar gestreefd bestuursleden te benoemen met specifieke deskundigheid op het gebied van financiën, onderwijs en personeelszaken.
  • Het Bovenschools Managementteam (BMT)
    Beheert 3 portefeuilles: de portefeuille financiën en huisvesting, de portefeuille onderwijs en identiteit en de portefeuille personeelszaken.
  • Het Management Overleg Dr. Schaepmanstichting (MOS).
    In dit gremium participeren alle directieleden van de scholen van de stichting.
    Zij hebben een adviserende taak richting het BMT.
  • Beleids Advies Commissie (BAC)
    Er zijn 3 beleidsadviescommissies, betreffende de portefeuilles financiën en huisvesting, onderwijs en identiteit , en personeelszaken.
    De commissies hebben een belangrijke voorbereidende rol bij het ontwerpen en vaststellen van nieuw beleid betreffende genoemde portefeuilles.
    In de  commissies participeren de directieleden van de scholen onder voorzitterschap van een BMT-lid.

Huidige situatie

Het bestuur van de Dr. Schaepmanstichting heeft in haar vergadering van 12 november 2010 besloten tot wijziging van de statuten per 1 januari 2011.
Met deze wijziging voldoet de Dr. Schaepmanstichting aan de wetswijziging van 4 februari 2010 “Goed onderwijs, goed bestuur”, welke per 1 augustus 2010 van kracht is. Hiermee is voldaan aan de functiescheiding tussen bestuur en intern toezicht, zoals deze per 1 augustus 2011 voor alle schoolbesturen geldt.